Buyer's guide: de beste interne SSD om een trage Windows 11 pc te upgraden

Je klikt op een programma. Je wacht. Je klikt nogmaals. Je wacht nog steeds. Sound familiar?

Als je Windows 11-pc voelt alsof het door melk rijdt, dan is een interne SSD waarschijnlijk de enige upgrade die je echt nodig hebt. Geen nieuwe laptop. Geen dure onderdelen. Gewoon één klein component dat alles verandert. In dit artikel vertel ik je precies welke SSD je moet kopen, hoe groot hij moet zijn, en waar je op moet letten. Geen ingewikkelde jargon. Gewoon helder advies.

Waarom een SSD je pc een raket maakt

Laten we even helder zijn: als je nog steeds een oude harde schijf (HDD) in je pc hebt zitten, dan is dat de boosdoener. Die dingen werken met ronddraaiende schijven en een mechanische arm.

Prima voor tien jaar geleden, maar in 2024 is het gewoon traag. Een SSD (Solid State Drive) werkt volledig anders. Geen bewegende delen. Alleen flash-geheugen, zoals je USB-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaar.

• Opstarttijd: Van meer dan een minuut naar zo'n 10 seconden.
• Programma's openen: Photoshop, Chrome, Word — alles start bijna direct.
• Bestanden kopiëren: Een film van 10 GB? Binnen seconden verplaatst.
• Geen geluid: SSD's zijn volledig stil. Geen zoemgeluid, geen klikken.
• Duurzamer: Minder kwetsbaar voor schade omdat er niets beweegt.

Het verschil is dag en nacht: Kortom: een SSD is de meest impactvolle upgrade die je kunt doen.

En het is best eenvoudig.

Welke grootte SSD heb je nodig?

Windows 11 zelf neemt zo'n 20 tot 30 GB in beslag. Maar je installeert natuurlijk meer dan alleen Windows.

• 256 GB — minimaal: Genoeg voor Windows, wat kantoorsoftware en een paar programma's. Als je veel opslaat, zal dit snel te krap worden.
• 512 GB — aanbevolen: De sweet spot voor de meeste mensen. Ruimte voor je besturingssysteem, programma's, foto's en wat games.
• 1 TB of meer — ideaal: Als je veel games speelt, video's bewerkt, of gewoon veel bestanden hebt. Geen zorgen meer over schijfruimte.

Hierbij een praktische richtlijn: Mijn advies? Ga voor minstens 512 GB.

De prijsverschil met 256 GB is klein, maar het gemak is groot. En SSD's van 1 TB zijn tegenwoordig ook heel betaalbaar geworden.

Welke SSD moet je kopen? Mijn aanbevelingen

Er zijn honderden SSD's te kopen. Dat maakt het lastig.

Topklasse — voor gamers en power users

Daarom heb ik de beste opties voor je uitgezocht, verdeeld in drie categorieën.

• Samsung 990 Pro (1 TB): Leessnelheid tot 7.400 MB/s. Schrijfsnelheid tot 6.900 MB/s. Samsung is de grote naam in SSD-land en terecht. Uitstekende betrouwbaarheid, goede software, en een garantie van 5 jaar. Prijs: zo'n €100-€120.
• WD Black SN850X (1 TB): Net zo snel als de Samsung, met leessnelheden tot 7.300 MB/s. Western Digital is een merk waar je op kunt bouwen. Deze SSD is populair bij gamers en presteert uitstekend onder zware belasting. Prijs: zo'n €95-€115.
• Crucial T700 (1 TB): Dit is een PCIe Gen5 SSD. Leessnelheden tot 12.000 MB/s. Absurd snel, maar je hebt een nieuw moederbord nodig dat Gen5 ondersteunt. Alleen interessant als je een recente high-end pc hebt. Prijs: zo'n €180-€220.

Middenklasse — de beste prijs-kwaliteit

Wil je de snelste SSD die er is? Dan kies je voor PCIe Gen4 of zelfs Gen5. Deze schijven zijn sneller dan je ooit nodig hebben zult hebben, maar ze zijn fantastisch.

• Samsung 980 Pro (1 TB): Een klassieker. Leessnelheid tot 7.000 MB/s. Betrouwbaar, snel, en al jarenlang een favoriet. Prijs: zo'n €85-€100.
• WD Black SN770 (1 TB): Een stille krachtpatser. Leessnelheid tot 5.150 MB/s. Geen DRAM-cache, maar in de praktijk merk je daar weinig van. Een uitstekende keuze voor een scherpe prijs. Prijs: zo'n €70-€85.
• Crucial P5 Plus (1 TB): Leessnelheid tot 6.600 MB/s. Crucial (van Micron) maakt goede SSD's en deze P5 Plus is een mooi voorbeeld. Snel, betrouwbaar, en betaalbaar. Prijs: zo'n €75-€90.

Budgetvriendelijk — sneller dan een HDD, zonder te veel te betalen

Voor de meeste mensen is dit de juiste keuze. Snel genoeg voor alles wat je doordraait, tegen een eerlijke prijs.

Heb je een krap budget? Geen probleem. Zelfs de goedkoopste SSD is nog steeds een wereld van verschil vergeleken met een oude harde schijf.

• Kingston NV2 (1 TB): Leessnelheid tot 3.500 MB/s. Niet de snelste, maar ruim voldoende voor dagelijks gebruik. Kingston is een betrouwbaar merk en deze NV2 is een van de goedkoopste manieren om naar SSD te stappen. Prijs: zo'n €55-€70.
• Crucial P3 (1 TB): Leessnelheid tot 3.500 MB/s. Een solide PCIe Gen3 SSD die gewoon goed werkt. Perfect als je pc ouder is en geen PCIe Gen4 ondersteunt. Prijs: zo'n €50-€65.

Waar moet je op letten bij het kiezen?

Niet alle SSD's zijn gelijk. Hier zijn de belangrijkste dingen waar je op moet letten:

• Interface — M.2 NVMe of SATA? De meeste moderne pc's ondersteunen M.2 NVMe SSD's. Die zijn kleiner en veel sneller dan SATA SSD's. Check even in je moederbordhandleiding of je een M.2-slot hebt. Zo niet, dan is een SATA SSD (2,5 inch) een goed alternatief.
• PCIe Gen3 vs Gen4 vs Gen5: Gen4 is sneller dan Gen3. Gen5 is de nieuwste standaard en razendsnel, maar je hebt compatibel hardware nodig. Voor de meeste mensen is Gen3 of Gen4 prima.
• DRAM-cache: SSD's met een DRAM-cache presteren beter bij langdurig gebruik. De meeste middenklasse en high-end SSD's hebben dit. Budget-SSD's soms niet — dat is meestal geen probleem voor normaal gebruik.
• TBW (Terabytes Written): Dit geeft aan hoeveel data je kunt schrijven voordat de SSD slijt. Voor een 1 TB SSD is een TBW van 600 of meer prima. Je zult die limiet in normale situaties niet snel bereiken.
• Garantie: Kies altijd een SSD met minstens 3 jaar garantie. De merken hierboven bieden meestal 5 jaar. Dat is een teken van vertrouwen in hun product.

Installatie: makkelijker dan je denkt

Bang om je pc open te maken? Geen zorgen. Het installeren van een SSD is eenvoudiger dan je denkt. Dit heb je nodig:

• Een kleine schroevendraaier (meestal Phillips).
• Toegang tot je moederbord (dus je pc openmaken).
• Een M.2-slot op je moederbord (of een 2,5-inch behuizing voor SATA SSD's).

Steek de SSD in het M.2-slot, schroef hem vast met de bijgeleverde schroef, en klaar.

Start je pc op, ga naar Schijfbeheer in Windows 11, initialiseer de SSD, en maak een nieuw volume aan. Binnen vijf minuten heb je een werkende SSD.

Wil je Windows 11 op de nieuwe SSD installeren? Dan kun je een tool van Microsoft gebruiken om een installatie-USB te maken. Of je klon je oude schijf met software als Macrium Reflect of Samsung Data Migration (bij Samsung SSD's). Beide manieren werken prima.

Windows 11 en SSD's: alles oké?

Kort na de lancering van Windows 11 waren er berichten over verminderde SSD-prestaties, vooral bij oudere PCIe Gen3 SSD's. Microsoft heeft dit in updates opgelost.

Als je de nieuwste versie van Windows 11 draait, zijn er geen problemen.

Een tip: zorg ervoor dat TRIM is ingeschakeld. Dit is standaard het geval in Windows 11, maar je kunt het controleren door fsutil behavior query DisableDeleteNotify in de opdrachtprompt te typen. Als het resultaat 0 is, werkt TRIM. Dat is goed — het zorgt ervoor dat je SSD lang meegaat en snel blijft.

Conclusie: stop met wachten, upgrade vandaag nog

Een geschikte SSD kiezen voor Windows 11 is de meest zinvolle upgrade voor een trage pc.

Het verschil is niet subtiel — het is alsof je een nieuwe computer krijgt. Of je nu €60 of €200 uitgeeft, elke SSD hierboven zal je leven makkelijker maken. Mijn persoonlijke aanbeveling? De Samsung 980 Pro of de WD Black SN850X in 1 TB.

Snel, betrouwbaar, en een eerlijke prijs. Maar zelfs de goedkoopste Kingston NV2 is een enorme verbetering ten opzichte van een oude harde schijf. Dus: kies een SSD, installeer hem, en geniet van een pc die eindelijk weer meedraait.